parselx.com.tr
Arazide ne yetiştirilebilir?
Kısaca: Bir ürünün bir arazide yetişip yetişmeyeceğini kışın en soğuk geceler, yaz sıcaklığı, yağış, toprak ve eğim birlikte belirler; en zayıf halka sonucu belirler. Fındık ve çay gibi bazı ürünler ayrıca izne bağlıdır. ParselX bu göstergeleri parsel için hesaplayıp 33 ürünü "çok uygun"dan "uygun değil"e sıralar.
Hangi etkenlere bakılır?
- Kış soğuğu: En soğuk ayın gece sıcaklıkları. Zeytin ve turunçgil sert kışa dayanamaz; elma ve armut dayanır.
- Soğuklama: Elma, kiraz, kayısı gibi ağaçlar çiçek açmak için kışın 0–7 °C arasında belirli bir süre serinlik ister. Kıyıdaki ılık kışlar bu ağaçlar için yetersiz kalabilir.
- Yaz sıcaklığı (büyüme derece-günü): Pamuk, mısır ve turunçgil uzun ve sıcak yaz ister; serin yaylalarda olgunlaşamaz.
- Geç don: İlkbaharda çiçek açtıktan sonra gelen don, o yılın ürününü götürebilir. Kayısı ve badem buna çok duyarlıdır.
- Yağış: Sulamasız tarımda yıllık ve yaz yağışı yeterli olmalıdır. Kurak iç bölgelerde tahıl yetişir, ama meyve ve sebze için sulama gerekir.
- Toprak: pH (asitlik ya da kireçlilik), kil ve kum oranı. Çay ve fındık asidik, Antep fıstığı ve zeytin kireçli toprağı sever.
- Drenaj: Ağır killi ve düz arazide su birikebilir; kökü suda kalan zeytin, badem ve lavanta çürür.
- Eğim: Makineli tarla tarımı düz ya da hafif eğimli arazi ister; dik yamaçta teras gerekir.
Sonuç nasıl okunur?
ParselX, FAO'nun arazi uygunluk yöntemini kullanır: her ürün için çok uygun, uygun, sınırlı uygun ya da uygun değil sınıfı verilir ve sınıfı en kötü etken belirler. İki senaryo vardır: sulamasız (yağış da değerlendirilir) ve sulu (yeterli sulama suyu olduğu varsayılır).
Sonuç bir ön elemedir; verim ya da kâr tahmini değildir. Don çukurları, rüzgâr koridorları, toprak derinliği, taşlılık ve tuzluluk gibi parsel ölçeğindeki özellikler uydu ve iklim verisinde görünmez. Ekim ya da dikimden önce toprak analizi yaptırın ve bir ziraat mühendisine danışın.
İzin gerektiren ürünler ve kurallar
- Fındık: İzinsiz yeni fındık bahçesi kurulamaz; izinli alanlar dışında kurulanlar söktürülür (2844 sayılı Kanun).
- Çay: Çay tarım alanları dışında çay tarımı yasaktır; ruhsatsız çaylık söktürülür (3092 sayılı Çay Kanunu).
- Yeni meyve bahçesi: Eğimi %6'nın altındaki arazilerde yeni meyve bahçesine kural olarak izin verilmez.
- Arz fazlası ürünler: Ülke içinde yeterlilik oranı %150'yi aşan ürünlerde (ör. kayısı, fındık) yeni bahçe tesisine genellikle izin verilmez.
- Havza ürün deseni: Planlı üretim kapsamındaki ürünler (buğday, mısır, ayçiçeği, pamuk, şeker pancarı…) ilçenin havza ürün deseninde yer almıyorsa destek alamaz. Su kısıtlı ilçelerde mısır gibi su isteyen ürünlere ek kurallar uygulanır.
ParselX'te nasıl bakılır?
Tarla, bağ ya da sera parselinizi sorgulayın; sonuç panelindeki "Ne yetiştirilebilir?" kartı sulamasız ve sulu senaryoda uygun ürünleri gösterir. "Tüm ürünler ve nedenleri" penceresinde her ürün için sınırlayan etkenler, gerekçeler, öneriler ve eşik tablosu yer alır. "Tarım" görünümünü seçerseniz bu bilgiler panelin en üstüne gelir.
Veri kaynakları
İklim normalleri CHELSA V2.1 (1981–2010, yaklaşık 1 km), tipik yıl PVGIS (AB Ortak Araştırma Merkezi), toprak ISRIC SoilGrids 2.0, eğim Copernicus GLO-30, taşkın AB JRC 100 yıllık dere taşkını haritası.
İlgili rehberler: Tarım arazisine ne yapılabilir? · Zeytinlik alırken
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Tarım mevzuatı sık değişir; yönetmelik ekindeki bazı ölçüler Bakanlıkça Resmî Gazete dışında da güncellenebilir. Başvurudan önce il tarım ve orman müdürlüğüne danışın; kesin karar ilgili idarenindir.
Son güncelleme: 29 Eylül 2026