parselx.com.tr · Rehber
Tarım arazisinde yapı türleri
Kısaca: Tarım arazisine yalnızca tarımsal amaçlı yapılar, yönetmelikteki ölçütlerle yapılabilir. Aşağıda 46 yapı türünün ölçütleri, izin yolu ve imar kuralları var; değerler yönetimdeki tarım normlarından gelir ve mevzuat değişince güncellenir.
Ölçütü yönetmelikte · 19 Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir · 19 Yönetmelikte ayrıca sayılmamış · 8
Bitkisel üretim
- Sera Ölçütü yönetmelikte
Seraya alternatif alan aranmaz. Sera alanının %5 kadarı (en az 20 m²) idari ve teknik bina yapılabilir; sera çatısına güneş paneli konamaz. - Fide üretim tesisi Ölçütü yönetmelikte
En az 0,2 hektar fide serası şart; depolama ve sevkiyat binası bu büyüklükte en çok 500 m², sera büyüdükçe oranla artar. - Fidan üretim tesisi Ölçütü yönetmelikte
Fidan tesisinde bina alanları üretim kapasitesine bağlıdır: - Jeotermal kaynaklı teknolojik sera Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Jeotermal ısıtmalı teknolojik sera tarımsal yapı değil, tarım dışı kullanım izniyle yapılır; - Mantar üretim tesisi Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Yeni yönetmelikte mantar tesisi ayrıca sayılmamış;
Hayvancılık
- Ahır (büyükbaş: süt ve besi sığırı, manda) Ölçütü yönetmelikte
Ahırın kapalı alanı 550 m²'yi geçerse 75 m² tabanlı, 1.500 m²'yi geçerse 150 m² tabanlı bakıcı evi yapılabilir; - Ağıl (küçükbaş: koyun ve keçi) Ölçütü yönetmelikte
Ağılın kapalı alanı 450 m²'yi geçerse küçük, 900 m²'yi geçerse büyük bakıcı evi yapılabilir. - Kümes (kanatlı: etçi, yumurtacı, hindi, kaz, ördek) Ölçütü yönetmelikte
Kümesin kapalı alanı 750 m²'yi geçerse küçük, 1.500 m²'yi geçerse büyük bakıcı evi yapılabilir; - Kuluçkahane Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Damızlık kümeste kuluçkahane müştemilat sayılır; - Deve kuşu üretim tesisi Ölçütü yönetmelikte
En az 100 m² kapalı ve 350 m² gezinti alanı şart; - Hara (at yetiştiriciliği) Ölçütü yönetmelikte
En az 10 kısrak gerekir; bakıcı evi ve yem deposu ahır alanına oranla belirlenir. - İpek böceği üretim tesisi Ölçütü yönetmelikte
Dut bahçesinin %10–12 kadarı alanda besleme evi, depo ve ipek çekim odası; - Arıhane (arı kışlatma evi) Ölçütü yönetmelikte
En az 50 kovanı olan kayıtlı arıcı 50 m² arıhane yapabilir; - Solucan ve solucan gübresi üretim tesisi Ölçütü yönetmelikte
Solucan gübresi tesisi en az 500 m² alan üzerine planlanmalı. - Su ürünleri üretim tesisi Ölçütü yönetmelikte
Onaylı projeyle su ürünleri tesisi kurulabilir; - Mandıra Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Yalnızca süt sağımı ve soğutması yapılan mandıra tarımsal yapı sayılır; - Gübre deposu (çukuru) Ölçütü yönetmelikte
Hayvancılık tesisinde gübre deposu zorunludur; - Geçici hayvan barınağı (çadır tipi ahır ve ağıl) Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Sökülebilir çadır tipi geçici barınak için izin dosyası açılmaz; - Sahipsiz hayvan barınağı Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Sahipsiz hayvan barınağı yalnızca büyük ova dışındaki marjinal arazide, sökülebilir biçimde yapılır; - Evcil hayvan üretim ve barınma tesisi Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Evcil hayvan üretim tesisi yönetmelikte sayılmamış; - Kara salyangozu üretim tesisi Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Kara salyangozu tesisi resmî proje örneklerinde geçiyor ama ölçüsü yok;
Depo ve alet-makine
- Tarımsal amaçlı depo Ölçütü yönetmelikte
Ailenin ilçedeki kendi arazisi eşiği aşıyorsa (mutlak, özel ürün ya da marjinalde 2 ha, dikilide 1 ha, örtü altında 0,3 ha), toplam arazinin %1 kadarı depo yapılabilir. - Alet ve makine sundurması Ölçütü yönetmelikte
Arazi eşiği aşılıyorsa alet ve makineler için en çok 50 m² açık ya da yarı açık sundurma yapılabilir. - Çiftlik atölyesi Ölçütü yönetmelikte
Arazi eşiği aşılıyorsa en çok 50 m² çiftlik atölyesi yapılabilir. - Hububat silosu Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Silo yönetmelikte ayrıca sayılmamış; kendi ürününüz içinse büyük olasılıkla tarımsal amaçlı depo kuralına girer. - Soğuk hava deposu Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Soğuk hava deposu ayrı bir tür değil; kendi ürününüz içinse büyük olasılıkla tarımsal amaçlı depo kuralına girer. - Lisanslı depo Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Lisanslı depo yönetmelikte yok; başkalarının ürününü depolayan ticari yapı olduğu için tarım dışı sayılabilir.
Ürün işleme
- Hasattan sonra iki saat içinde işlenmesi gereken ürünler için işleme tesisi Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Gül, yasemin, stevya gibi hasattan hemen sonra işlenmesi gereken ürünler için işleme tesisi yapılabilir; - Un değirmeni Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Geleneksel, sanayi ölçeğinde olmayan un değirmeni tarımsal yapı sayılır; - Hububat, çeltik, ceviz ve ayçiçeği kurutma tesisi Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
İlçede üretilen tahıl, çeltik, ceviz ve ayçiçeği için kurutma tesisi tarımsal yapı sayılır; - Yumru köklü bitkiler için yıkama tesisi Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Patates gibi yumru köklü ürünler için yıkama tesisi tarımsal yapı sayılır; - İslim ünitesi Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
İslim ünitesi tarımsal yapı sayılır; tanımı ve ölçüsü verilmemiş. - Muz sarartma ünitesi Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Muz sarartma ünitesi tarımsal yapı sayılır; - Meyve, sebze ve diğer ürünler için kurutma tesisi Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Dört ürün dışındaki kurutma tesisleri büyük olasılıkla tarımsal yapı değil, entegre tesis sayılır. - Zeytinyağı fabrikası (sıkma tesisi) Yönetmelikte ayrıca sayılmamış
Zeytinyağı fabrikası tarımsal yapı değil, entegre tesis sayılıyor;
Bağ evi, enerji, su ve toprak
- Bağ evi Ölçütü yönetmelikte
Parsel mutlak, özel ürün ya da marjinal arazide en az 2 ha, dikili arazide en az 1 ha, örtü altında en az 0,3 ha ise 30 m² tabanlı, en çok 2 katlı bir bağ evine izin verilebilir. - Tarımsal yapının çatı GES'i Ölçütü yönetmelikte
Tarımsal yapının elektriği için güneş paneli önce çatıya konur; - Tarımsal sulama GES'i Ölçütü yönetmelikte
Sulama pompası için güneş paneli sulanan alanın en çok %1,5 kadarı kurulabilir; - Sulama kuyusu Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Sulama kuyusu tarımsal yapı sayılır; su arama için valilik 1 + 1 yıl geçici izin verir. Boyut ölçüsü yok. - Su deposu ve yağmur suyu havuzu Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Tarımsal su deposu ve yağmur suyu havuzu tarımsal yapı sayılır; - Sulama ve drenaj kanalı, hidrant ve pompaj tesisi Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Sulama ve drenaj kanalları ile pompaj tesisleri tarımsal yapı sayılır; - Sulama göleti ve barajı Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Sulama göleti ve barajı tarımsal yapı sayılır; - Hayvan içme suyu göleti Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Hayvanların içmesi için gölet tarımsal yapı sayılır; - Toprak koruma yapıları (teras, seki, rüzgâr perdesi, taşkın seddesi, istinat duvarı) Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Teras, seki, rüzgâr perdesi, taşkın seddesi ve istinat duvarı tarımsal yapı sayılır; - Tarımsal Ar-Ge tesisi Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Yetkili kamu kurumuna sunulan projede yer alan tarımsal Ar-Ge tesisi tarımsal yapı sayılır; - Tarımsal teleferik Ölçü yok · il müdürlüğü değerlendirir
Tarımsal amaçlı teleferik tarımsal yapı sayılır;
Bütün tarımsal yapılar için geçerli kurallar
- Tarımsal amaçlı yapılarda arazi kullanım bütünlüğü aranmaz.
- Başvuru: belediye ve mücavir alan içinde belediyeye, dışında il özel idaresine yapılır; dosya TAD Portal üzerinden il tarım ve orman müdürlüğüne iletilir.
- Belgeler: dilekçe, arazi etüt raporu, kml dosyası, noter taahhütnamesi, DSİ ve diğer kurum görüşleri, ziraat mühendisince hazırlanan proje teknik raporu (bağ evinde hazırlanmaz), vaziyet planı ve arazi fotoğrafları.
- İzin tarihinden itibaren tapunun beyanlar hanesine "başka amaçla kullanılamaz" belirtmesi yazılır; Bakanlık istemedikçe kaldırılamaz.
- Hisseli arazide diğer hissedarlardan noter onaylı muvafakatname gerekir.
- Kiralık arazide kira ya da üst hakkı en az 10 yıl olmalı ve tapuya işlenmeli; ailenin aynı ilçede büyük ova dışında parseli olmamalı.
- İzin, tebliğden itibaren 2 yıl içinde ruhsata bağlanmazsa (ruhsat gerekmeyenlerde onay işlemleri tamamlanmazsa) geçersiz olur.
- Projeye aykırı yapılırsa, tarım dışı kullanılırsa, ifraz edilir ya da arsaya dönüştürülürse izin iptal edilir.
- 4 Nisan 2026'dan önce Bakanlık birimlerine yapılan başvurular eski (2017) yönetmeliğe göre değerlendirilir; o dönemin sayısal ölçütleri resmî yayında bulunmadığı için burada verilmez.
- Yönetmelik Ek-1'deki kriterler Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce Resmî Gazete dışında da güncellenebilir; başvurudan önce il tarım ve orman müdürlüğünden güncel kriterleri teyit edin.
Dayanak: Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik (RG 04.04.2026/33214; değişiklik RG 04.08.2026/33330) · Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) · 5403.